Kategoria: Prawo autorskie

  • Regulamin konkursu internetowego

    Regulamin konkursu internetowego

    Przeniosłeś działalność do sieci? A może od dawna działasz online, nabrałeś wiatru w żagle i rozwijasz swój biznes? Jeśli w swojej strategii marketingowej przewidziałeś organizację konkursu na stronie www lub w mediach społecznosciowych, nie zapominaj o kwestiach prawnych. Poniżej wyjaśnię Ci krótko, co powinno znaleźć się w regulaminie konkursu internetowego. Napiszę także na co należy uważać.

    Regulamin

    Konkurs nie jest wprost uregulowany w przepisach. Oznacza to, że prawo nie narzuca sztywnych reguł co do treści jego regulaminu.

    W kodeksie cywilnym znajdziemy taki zapis: Kto przez ogłoszenie publiczne przyrzekł nagrodę za wykonanie oznaczonej czynności, obowiązany jest przyrzeczenia dotrzymać. Orzecznictwo idzie krok dalej: Przyrzeczenie publiczne rodzi zobowiązania już z chwilą złożenia odpowiedniego oświadczenia woli przez przyrzekającego i nie wymaga złożenia oświadczenia woli przez drugą stronę stosunku zobowiązaniowego (wyrok sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2011 r.VI ACa 283/11).

    Zastanów się więc, zanim publicznie coś obiecasz… Może jednak lepiej ustalić jakieś reguły?

    Dodatkowo pamiętaj, że jeśli świadczysz usługi przez Internet pewne obowiązki nakłada na Ciebie ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Wynika z niej wprost, że usługodawca powinien określić regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną oraz nieodpłatnie udostępnić go usługobiorcy przed zawarciem umowy o świadczenie usług. W art. 8 tej ustawy znajdziesz informacje, jakie elementy powinny się w nim znaleźć.

    Wracając do konkursu, pisząc jego regulamin tworzysz zasady dla uczestników i zabezpieczasz swoje interesy!

    Uważaj na loterie!

    Zanim ogłosisz konkurs, upewnij się tylko, czy nie jest on przypadkiem grą losową.

    Jeśli wygrana w Twoim konkursie zależy od przypadku, miej świadomość, że „wchodzisz w buty” ustawy  o grach hazardowych. Co niesie za sobą dodatkowe obowiązki i ewentualne konsekwencje prawne i finansowe (kary). 

    Twoim obowiązkiem będzie m.in.: konieczność złożenia formalnego wniosku wraz z projektem regulaminu do własciwego organu (w przypadku loterii promocyjnej będzie to dyrektor izby administracji skarbowej) i uzyskania zezwolenia na przeprowadzenie loterii. Trzeba to zrobić odpowiednio wcześnie, bo organ ma 2 miesiące na rozpatrzenie. Po drugie, wraz ze złożeniem wniosku licz się z uiszczeniem opłaty, a przy samym losowaniu pamiętaj o spełnieniu wymogu aktualności szkolenia osoby nadzorującej loterię.

    Brzmi jak losowanie lotto? Niemalże 🙂

    Jeśli, chcesz poczytać więcej na temat loterii odsyłam Cię tu.

    Elementy regulaminu konkursu

    Jeśli o wyniku Twojego konkursu nie musi decydować ślepy los, porzuć loterie i rozpisz konkurs w przejrzystym regulaminie. Zrozumiałym językiem dla Ciebie i dla uczestnika konkursu. Powinien on zawierać takie informacje jak:

    Tożsamość organizatora.

    Organizator nie powinien być anonimowy. Podaj dane tak, aby uczestnik mógł Cię zidentyfikować i skontaktować się z Tobą w razie pytań i reklamacji.

    Czas trwania konkursu

    Uczestnik powinien wiedzieć kiedy może wziąć udział w konkursie.

    Zadanie konkursowe i nagrodę

    Napisz co trzeba zrobić, żeby wziąć udział w konkursie oraz co można w nim wygrać.

    Warunki uczestnictwa w konkursie

    Napisz o tym, jeśli konkurs internetowy jest skierowany tylko do osób pełnoletnich. Określ zasady wykluczenia z konkursu. Wyjaśnij w jaki sposób i w jakiej formie należy dostarczyć „prace konkursowe”. A także, w jaki sposób nastąpi rozstrzygnięcie o wyniku konkursu oraz jak uczestnik zostanie o wynikach powiadomiony.

    Prawa autorskie, RODO i podatki

    Nie zapominaj o innych ważnych prawnych kwestiach:

    Rodo – organizując konkurs przetwarzasz dane osobowe uczestników i obowiązuje Cię Rodo oraz zadbanie o prywatność danych uczestników.

    Prawa autorskie  – jeśli w wyniku opracowanego zadania konkursowego powstanie utwór- ureguluj kwestie praw autorskich, w szczególności, jeśli chcesz mieć możliwość publikowania czy korzystania z powstałego utworu (np. hasła reklamowe, logo).

    Podatki – warto wskazać wartość nagrody, co ma wpływ na ewentualne obowiązki podatkowe organizatora w przypadku, gdy uczestnikiem jest osoba fizyczna.

    Konkursy internetowe w mediach społecznosciowych

    Organizacja konkursu na Facebooku czy Instagramie powinna zmotywować Cię do zapoznania się z regulaminami tych portali. Upewnij się czy Twój konkurs nie jest przypadkiem sprzeczny z regulaminami  tych portali.

    Dodaj w regulaminie, że administrator kanału, za pośrednictwem którego organizujesz  konkurs, nie ponosi za konkurs odpowiedzialności. Jak również, że wydarzenie to nie jest powiązane z tym portalem.

    Podstawa prawna

    Kodeks cywilny

    Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

    Ustawa o grach hazardowych

    Czy ten wpis był dla Ciebie wartościowy? Jeśli tak, udostępnij go innym.

    Jeśli potrzebujesz pomocy przy stworzeniu regulaminu konkursu – napisz do nas!

  • Prawo cytatu

    Prawo cytatu

    Zasadą jest, że aby skorzystać z utworu będącego własnością innej osoby konieczne jest uzyskanie jej zgody oraz zapłata stosownego wynagrodzenia. Prawo, a dokładniej Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przewiduje kilka wyjątków. W efekcie czego  w określonych  okolicznościach monopol twórcy zostaje ograniczony. Ustawodawca wprowadza te ograniczenia poprzez przepisy o tzw.  dozwolonym użytku utworów.

    Dozwolonym użytek utworów

    Wyjątki ograniczające  uprawnienia twórcy z jednej strony dotyczą sytuacji, w których dopuszczalne jest skorzystanie przez każdego z cudzego utworu, z drugiej natomiast przyznają tego rodzaju uprawnienia jedynie ściśle określonym podmiotom. Np. stacjom telewizyjnym i radiowym, bibliotekom, muzeom etc.

    Przykładem, w którym każdy może skorzystać z utworu będzie użycie już rozpowszechnionego utworu. Czyli takiego, który został co najmniej udostępniony publiczności. Np. piosenkarka zaśpiewała na koncercie po raz pierwszy piosenkę, której nie ma na jej płytach dla własnego użytku osobistego (np. wykonanie tej piosenki na ognisku wśród znajomych przy ognisku).

    Prawo przedruku

    Przykładem dozwolonego użytku przyznanego jedynie określonym podmiotom jest prawo przedruku, przysługujące stacjom telewizyjnym i radiowym. Dotyczy ono możliwości wykorzystania w celach informacyjnych już wcześniej rozpowszechnionych utworów, takich jak np. fotografie reporterskie czy sprawozdania o aktualnych wydarzeniach w celach informacyjnych.

    Prawo cytatu

    Formą  dozwolonego użytku, przysługującego nieograniczonej liczbie podmiotów jest również  tzw. prawo cytatu.

    Prawie każdy z nas miał sytuację, w której zastanawiał się, czy może wykorzystać cudzy utwór. Dobrym przykładem jest np. praca magisterska czy praca doktorska, którą ciężko jest napisać nie sięgając do rozmaitych źródeł.

    Pytanie, czy i w jakich okolicznościach prawo dopuszcza taką możliwość?

    Uzasadnieniem dla tego typu działania jest wykorzystanie utworu w ramach wspomnianego wyżej prawa cytatu przewidzianego w art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ustawodawca nie dopuszcza jednak pełnej dowolności w tym zakresie. Aby nasze działanie następowało w granicach prawa należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

    • Cudzy utwór może być wykorzystany jedynie w innym – nowym i samodzielnym utworze.
    • Utwór poza wyjątkami określonymi w ustawie, nie może być wykorzystany w całości  –  oznacza to, że z zasady można cytować jedynie urywki , a cudzy utwór nie może zdominować naszego; w całości można cytować utwory plastyczne (obraz), fotograficzne (zdjęcie) lub drobne utwory (np. limeryk) – należy pamiętać, że wykorzystany  fragment utworu musi korespondować (być w związku) z naszym.
    • Wykorzystanie cudzego utworu musi być uzasadnione celami cytatu, przez które z kolei rozumie się: wyjaśnianie, polemikę, analizę krytyczną  lub naukową, nauczanie lub prawa gatunku twórczości

    Oznaczenie cytowanego utworu

    To jednak nie wszystko – dodatkowym warunkiem jest odpowiednie oznaczenie cytowanego fragmentu utworu lub utworu poprzez wymienienie imienia i nazwiska twórcy oraz źródła, z jakiego pochodzi utwór. Istotne jest, że oznaczenie nie może ograniczyć się np. do podania autora i źródła jedynie w wykazie literatury, ale musi nastąpić już w momencie, w którym używamy cudzego utworu. Np. w formie przypisu.

    Nie zawsze będziemy mieli możliwość dokładnego określenia autora i precyzyjnego opisania źródła, z którego pochodzi utwór. W związku z tym ustawodawca zastrzegł, że podanie źródła i twórcy powinno uwzględniać istniejące możliwości. Przykładowo, kiedy cytujemy coś ze strony internetowej i nie jest wskazany twórca, albo jest podany twórca jedynie z imienia, wystarczające wydaje się podanie linku do strony www oraz wskazanie znanego nam imienia.

    Odpowiednie oznaczenie oznacza także odpowiednie wydzielenie/ oznaczenie cytowanego fragmentu. Z naszego dzieła musi wyraźnie wynikać gdzie się zaczyna, a gdzie kończy cytat. Tak, aby osoba była w stanie odróżnić fragment naszego autorstwa od fragmentu, który jest cytowany.

    Co więcej wykorzystanie cudzego utworu w ramach prawa cytatu jako formy dozwolonego użytku nie może naruszać normalnego korzystania z utworu, ani godzić w słuszne interesy twórcy.

  • Umowa fotografa z klientem a prawo autorskie i RODO

    Umowa fotografa z klientem a prawo autorskie i RODO

    Pracujesz jako fotograf? A może dopiero zamierzasz zamienić pasję w dochodowe zajęcie? Niezależnie od tego, czy rozpoczynasz swoją przygodę z fotografią, czy też przenosisz funkcjonujący już biznes na wyższy poziom – koniecznie zadbaj o prawne aspekty swojej działalności! Pamiętaj, że treść umów, które zawierasz z klientami, modelami, zleceniodawcami decyduje między innymi o możliwości wykorzystania zdjęć do promocji własnej marki. Zastanów się czy dysponujesz prawem do zamieszczania fotografii w swoim portfolio, na stronie www lub w mediach społecznościowych. Ponadto, nie zapominaj, że rozpowszechniając wizerunek innych osób przetwarzasz ich dane i jesteś zobowiązany do przestrzegania obowiązujących przepisów (w tym Rodo).

    Umowa z klientem

    Bez względu na to, jaką formę przybierze – ważny jest zgodny zamiar stron.
    I choć teoretycznie umowa może być ustna, to dla celów dowodowych warto sporządzić ją na piśmie. Przy jasno wypunktowanych zasadach współpracy – trudniej o konflikt. Ponadto, papierowy egzemplarz jest niezastąpiony, gdy w grę wchodzą pewne kwestie z obszaru praw autorskich (przeniesienie autorskich praw majątkowych czy udzielenie licencji wyłącznej).

    Najbardziej popularnymi umowami są: umowa o dzieło lub umowa zlecenie czy umowa o świadczenie usług. Pierwsza z nich zazwyczaj towarzyszy jednorazowym sesjom. Druga i trzecia zleconym fotografom czynnościom, które wiążą się z dłuższą współpracą czy świadczeniem regularnie usługi dokumentacji fotograficznej. I tak fotograf zamierzający wykonać sesję portretową najprawdopodobniej podpisze z klientem umowę o dzieło (rezultat), a dokumentujący proces wykonania projektu architektonicznego – umowę zlecenie (staranne działanie) lub umowę o świadczenie usług.

    Inną umową, aczkolwiek bardzo charakterystyczną dla branży fotograficznej, jest umowa na zasadach TFP  (time for pictures). Reguluje ona zasady współpracy pomiędzy fotografem a modelką (modelem). Modelka (model) pozuje w zamian za zdjęcia, a fotograf wykonuje sesję w zamian za pozowanie. Ostatecznie obie strony osiągają pewną korzyść.

    Przedmiot umowy

    Niezależnie od rodzaju umowy, ważna jest jej czytelność i precyzyjność. Chociażby ze względu na możliwe niedomówienia i zawodność ludzkiej pamięci czy na wypadek ewentualnych reklamacji i roszczeń. Klient może zakwestionować jakość wykonanej pracy i z zareklamować ją, np. na podstawie rękojmi (tzw. reklamacja na podstawie rękojmi).

    Dlatego bardzo ważnym jest zdefiniowanie przedmiotu umowy. Warto wskazać konkretną ilości zaplanowanych ujęć/zdjęć, miejsce wykonania sesji (studio, plener). Jak również odnieść się do kwestii dostarczenia zdjęć w formie analogowej (czy ograniczona liczba odbitek mieści się w pakiecie, czy jest dodatkowo płatna itp.).

    Wynagrodzenie

    Kluczową kwestią jest ustalenie wynagrodzenia. W umowie powinny znaleźć się precyzyjne informacje na temat tego co i ile kosztuje. A gdy mamy do czynienia z umową TFP, która ma charakter nieodpłatny, ważne jest określenie wzajemnych zobowiązań stron i ustalenie, kto ponosi koszty związane z wynajęciem studia czy wykonaniem makijażu.

    Jeśli fotograf praktykuje pobieranie zaliczki lub zadatku, to również tę kwestię należy dookreślić w umowie. Bardzo ważne jest odróżnienie tych dwóch pojęć i ich mocy prawnej. Zaliczka i zadatek to co innego! Ponadto, niosą za sobą odmienne skutki, gdy umowa nie dojdzie do skutku. Mówiąc krótko: zadatek w przypadku odstąpienia stron od umowy przybiera formę odszkodowania (pełni funkcję dyscyplinującą), a zaliczka podlega zwrotowi.

    Aby wyjaśnić różnicę między zadatkiem i zaliczką, posłużę się przykładem.

    Przyszła panna młoda na około rok przed swoim ślubem zawarła z fotografem umowę, której przedmiotem było wykonanie sesji weselno-plenerowej. Podpisała dokument i zapłaciła wykonawcy zadatek w wysokości 1.000 zł. Na kilka tygodni przed ślubem klientka poinformowała fotografa, że rezygnuje z jego usług, bo znalazła tańszego specjalistę. Fotograf zatrzymał zadatek jako formę odszkodowania i miał do tego prawo! Natomiast, gdyby sytuacja była odwrotna (fotograf nie dotrzymał umowy), wówczas musiałby zwrócić klientce zadatek w podwójnej wysokości (czyli to co dostał jako zadatek + taką samą kwotę w ramach odszkodowania).

    Gdyby ww. umowa przewidywała wpłatę zaliczki klientka miałaby prawo żądania jej zwrotu.

    Autorskie prawa majątkowe

    Jeśli zastanawiasz się o co chodzi z tymi prawami i dlaczego to takie ważne – już  tłumaczę! Na wstępie zaznaczę, że odnoszę się do fotografii, które wyrażają twórczość autora i mają indywidualny charakter.

    Zasadą jest, że autor zdjęć (twórca) może w pełni korzystać z praw majątkowych do fotografii. Może na przykład sprzedać zdjęcia magazynowi poświęconemu modzie, urodzie czy wnętrzom. Zdjęcie (oczywiście takie, które jest rezultatem pracy twórczej) jest dla fotografa jak obraz dla malarza. Może czerpać z niego korzyści materialne!

    W takim stanie prawnym klient nie powinien używać otrzymanych fotografii w celach komercyjnych, np. do kampanii marketingowej własnej marki. Jego korzystanie ze zdjęć powinno sprowadzać się wyłącznie do użytku prywatnego (domowe odbitki, albumy rodzinne, tapeta na pulpicie itp.). Nie powinien także ich publikować w sieci. Nie dysponuje bowiem majątkowymi prawami do nich.

    Błędnym jest powszechne przekonanie, że osoba uwieczniona na zdjęciu zawsze jest właścicielem fotografii i może dysponować nią w nieograniczonym zakresie!

    Sytuacja może ulec diametralnej zmianie, gdy do umów wprowadzimy pewne modyfikacje. Wówczas prawa majątkowe do zdjęć mogą fotografowi w ogóle nie przysługiwać, albo będą mu przysługiwały w ograniczonym zakresie. Strony według uznania mogą zdecydować się na przeniesienie autorskich praw majątkowych (przejście praw z twórcy na nabywcę) lub udzielenie licencji (określenie warunków korzystania ze zdjęcia).

    Należy zatem bacznie zwracać uwagę na podpisywane dokumenty. Zwłaszcza w przypadku tzw. „gotowców z internetu” i przedstawionych nam wzorców. Nie czytając umów i nie znając znaczenia poszczególnych zapisów można nieświadomie pozbawić się pewnych praw. Skutek bywa taki, że fotograf nie możliwości wykorzystywania zdjęć do promocji własnej firmy, np. poprzez zamieszczanie w portfolio na stronie www lub social mediach.

    Wizerunek

    Fotograf musi pamiętać, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W przypadku osoby małoletniej, niezbędne jest uzyskanie zgody od przedstawiciela ustawowego lub opiekuna.

    Prawo przewiduje 3 wyjątki od zasady uzyskiwania zgody:

    • osoba otrzymała zapłatę za pozowanie,
    • mamy do czynienia z  rozpowszechnianiem wizerunku osoby powszechnie znanej,
    • wizerunek osoby stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza.

    Fotograf rozpowszechniający w sieci wizerunek innych osób, który nie dysponuje ich zgodą, może ponieść z tego tytułu poważne konsekwencje. Istnieje bowiem klika mechanizmów prawnych umożliwiających osobie, której dobra naruszono dochodzenie roszczeń.

    Fotografia a Rodo

    Przetwarzając informacje na temat swoich klientów fotograf wchodzi w rolę administratora danych osobowych i zobowiązany jest do przestrzegania RODO. Zazwyczaj gromadzi nie tylko wizerunki osób przedstawionych na zdjęciach, ale również informacje takie jak: imię nazwisko klienta, adres, e-mail, nr telefonu, nr konta bankowego itp. Działając jako administrator danych zobowiązany jest między innymi do wypełnienia obowiązku informacyjnego czy zapewnienia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, gwarantujących skuteczną ochronę  danych osobowych.

    Warto zatem zadbać o wdrożenie odpowiedniego systemu ochrony danych osobowych, adekwatnego do rodzaju i rozmiaru przetwarzania.

    Legalnie – profesjonalnie

    Duża konkurencja na rynku wymusza na branży kreatywnej pełen profesjonalizm usług. Dziś nie wystarczy wyłącznie pomysł, bo rynek zweryfikuje ile jest on faktycznie wart. Coraz silniejszym narzędziem gospodarczym staje się „legalna strona biznesu”. Jeśli klient jest zadowolony z jakości Twoich usługi i ma świadomość, że działasz transparentnie i zgodnie z prawem, z pewnością wróci wraz z kolejnymi klientami.

    Źródła

    RODO

    Ustawa 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

    Ustawa kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r.

    Czy ten wpis był dla Ciebie wartościowy? Jeśli tak, udostępnij go innym.

    Jesteś fotografem? Potrzebujesz indywidualnej konsultacji lub wsparcia w stworzeniu lub weryfikacji umowy? Nie czekaj, napisz do nas!